SAMODZIELNA PRACA

Niekiedy samodzielna praca ucznia z podręcznikiem prze­biega odmiennie. Nauczyciel wprowadza uczniów w temat, sam wyodrębnia składniki treści w temacie i podaje młodzieży w skrócie kilka dyspozycji. Uczniowie współpracując z nau­czycielem, poszukują podanych > punktów w podręczniku. W ten sposób wdraża się ich do logicznego i ukierunkowa­nego czytania. Młodzież referując, uczy się jednocześnie rzeczowej selekcji ‚materiału podręcznikowego/ odróżniać wiadomości zasadnicze od ubocznych, wiedzę podstawową od .przykładów i opisów. Młodzież starszą należy ..wdrażać do samodzielności przy korzystaniu z’ podręcznika. -Daje się – np. – polecenie przeczytania na lekcji nowej, nie znanej jeszcze treści,- napisania planu’wiążącego logicznie podane elementy, zestawienia poszczególnych elementów’według określonej stniktury itp.

SKLEP CZY MAGAZYN

Sklep czy magazyn obok zadań gospodarczych wykonuje czynności kształcące uczniów. Instruktor opiekujący się w sklepie uczniem, nie zawsze .może całkowicie zająć się sprawą kształcenia. Jego oddziaływanie jest z reguły mniejsze, aniżeli wynika to z programu ustalającego czas realizacji programu praktycznej ,nauki zawodu. W związku z tym wpływ na kształtowanie się osobowości ucznia ma również środowisko pozapedagogiczne (inni .pracownicy, klienci, koledzy, różne niewychowawcze sytuacje, mające miejsce w sklepie itp.).  Zagadnienia te sprawiają wiele trudności w celowym wy­chowaniu, dlatego też duże’ znaczenie ma tu opieka wy­chowawcza szkoły, w czasie wdrażania młodzieży do normal­nych warunków pracy.

PRAKTYCZNA DZIAŁALNOŚĆ

W czasie praktycznej działalności w sklepie możliwe jest’ wyrobienie u młodzieży tych cech psychicznych i cech cha­rakteru, które mają szczególne znaczenie dla zawodu sprze­dawcy. Praca w,sklepie, ze względu na swoje cechy specy­ficzne, sprzyja wyrabianiu pamięci, wyrabia zdolność szybkiego myślenia, samodzielność, pewność w działaniu, a także sprzyja kształtowaniu się uwagi podzielnej. Włączenie młodzieży do pracy w zakładzie sprzyja szybszej adaptacji w zawodzie i w miejscu pracy. Po zakończeniu nauki młodzież nie od­czuwa tak silnie przejścia do pracy. Ma już realne pojęcie o    swoim zawodzie.’ W czasie nauki zawodu uczy się również norm współżycia w kolektywie.

NAUKA ZAWODU

Wychowanie, kształcenie’ i nauczanie są; więc związane ze sobą nierozdzielnie i stanowią’jednolity., proces. Ucząc młodzież zawodu w sklepie kształci się ją^rózmocześnie i wy­chowuje. Wychowując zaś ‚ułatwia się trwalsze opanowanie. wiedzy i ugruntowuje wykształcenie zawodowe młodzieży. Tak jak we”wszystkich zakładach; pracy, treścią wycho­wawczą .w sklepie jest praca, która ze względu na swój charakter usługowy, .wynikający z zadań postawionych przed handlem, zawiera w . osobie- dużą wartość; wychowawczą i kształcącą. Zajęcia praktyczne w sklepie jnogą pomagać, szkole w realizowaniu wychowania umysłowego, – moralnego estetycznego i fizycznego.

 

MATERIAŁY METODYCZNE

Ułatwia to nauczycielowi zorganizowanie lekcji metodą pracy z podręcznikiem – i odciąża młodzież od przynoszenia książek z domu. Podręcz- , niki uzyskuje się od uczniów opuszczających szkolę, jeśli się -do nich odpowiednio zaapeluje.Katalogi sprzedaży wysyłkowej otrzymuje się nieodpłatnie z Domu Sprzedaży Wysyłkowej w Łodzi na podstawie pisma ; wyjaśniającego, £e materiały te są potrzebne do celów szko- leńiowych. Prospekty uzyskuje się nieodpłatnie od Biura  Współpracy z Konsumentem „Opinia”, Warszawa, ul. Tamka  Materiały metodyczne można: otrzymać od wizytatorów metodyków * przedmiotowych Kuratorium Oświaty i Wy­chowania” lub przygotowywać “je we własnym zakresie w. ramach prac komisji przedmiotowej’ (np. w związku . , z lekcjami otwartymi) i.gromadzić z roku na rok.

ORGANIZACJA PRACY

Film Organizacja ‚pracy wielkiego sklepu samoobsługowego zrealizo­wany został przez „Społem”^ ukazuje’ więc wyłącznie duże obiekty handlu detalicznego spółdzielczego. Tematyka filmu jest wyjątkowo szeroka. Dotyczy takich zagadnień, jak: rozplanowanie lokaft sklepowych i . ich funkcjonalność, usytuowanie stoisk – kasowych, rozmieszczenie stoisk tradycyjnych, droga towaru z-zaplecza do sali sprzedażowej, kierunek ruchu klientów (pokazany za pomocą fotografii oraz rysunków animowa­nych),’organizacja pracy w sklepie,’ tj. czynności sprzedawców wykony­wane przed otwarciem sklepu, obsługa klientów, obserwacja sali sprze­dażowej, czynności wykonywane przed zamknięciem sklepu, czynności kasjerek, usługi świadczone na rzecz klientów, środki reklamy stosowane w sklepie. Projekcja filmu trwa”około 40 minut. Film warto wykorzystać w klasie pierwszej na lekcjach typu powtórzeniowego.

Pomysł na dobry biznes

Wielu z nas wydaję się, że założyć własny biznes to żaden problem. Jednak okazuje się, że to nic bardziej mylnego bowiem na młodych potencjalnych przedsiębiorców czeka cały szereg trudności już na samym początku kariery. Zgadza się, że własny biznes to ogromna satysfakcja, jednak sukcesem może okazać się tylko i wyłącznie dobry pomysł na własny biznes. Nic nie jest w stanie zastąpić dobrego pomysłu na własną firmę. Jest to jednak bardzo trudne, gdyż obecnie rynek jest bardzo wymagający. Wynika to między innymi z faktu, iż państwo w dużej mierze ułatwiło zakładanie własnego przedsiębiorstwa, jednak by z tego skorzystać należy mieć doskonały pomysł. Dobry pomysł to taki, który sprzeda się w obecnych czasach, to taki, który znajdzie swoich odbiorców, a przedsiębiorcy przyniesie odpowiedni zysk. Zatem już widać, iż nie jest to proste i bardzo często młodzi przedsiębiorcy ponoszą porażki właśnie z tego powodu, że nie zbadają odpowiedni lokalnego rynku a ich pomysł po prostu najnormalniej w świecie się nie sprzeda.

Moda na własny biznes

W dobie kryzysu gospodarczego bardzo trudno o własny biznes, jednak władze państwowe i samorządowe nie zniechęcają, gdyż mają świadomość, iż tylko takie zachowania ludzi napędzają gospodarkę, która walczy z kryzysem. Mimo walki z kryzysem gospodarczym wiele osób decyduje się na założenie własnego biznesu, głównie dotyczy to osób młodych, którzy to od razu po studiach nie wiedzą co ze sobą zrobić. Na rynku jest niewiele miejsc pracy, dlatego młodzi ludzie muszą inwestować we własne firmy, zdobywać dofinansowania. Chociażby obecnie modny jest fundusz europejski, który wspiera młodych przedsiębiorców, którzy chcą spróbować sowich sił na rynku gospodarczym. Bardzo często jest to jedyny sposób na uniknięcie wyjazdu za granicę, w celu poszukiwania pracy w obcym kraju. Bardzo cieszy fakt, że młodzi ludzie nie boją się ryzyka, nie boją się wykorzystać swojej wiedzy i umiejętności. Jest to o tyle ważne, że bez tego bardzo trudno o jakikolwiek sukces w biznesie. Przedsiębiorcy muszą wiedzieć, że prowadzenie własnego biznesu wiąże się z ogromem wyrzeczeń i stresu.

Czas na biznes

W dzisiejszych czasach śmiało można powiedzieć, że młodzi przedsiębiorcy mają dobry czas na biznes. Co więcej świadomość społeczeństwa w tej kwestii jest bardzo duża, gdyż potencjalni przedsiębiorcy doskonale wiedzą jak korzystać z pomocy państwa na rozwinięcie nowego biznesu. Społeczeństwo ma bardzo dużo pomysłów na biznes i otwarcie z tego korzysta, co sprawia, że gospodarka rozwija się bardzo prężnie. Liczba przedsiębiorców stale rośnie a oznacza to, że jest to doskonały czas na założenie własnego przedsiębiorstwa. Doskonale radzą sobie na rynku młodzi ludzie, którzy są chłonni wiedzy i mają ogromne umiejętności. W dzisiejszym świecie jest to bardzo ważne, gdyż tylko praca we własnej firmie może okazać się satysfakcjonująca, dzięki której dodatkowo uzyskamy dostateczne środki finansowe. Warto zatem podjąć kroki i zainwestować w rozwój przedsiębiorczości w dzisiejszym świecie, bowiem rynek czeka i jest to doskonały czas na biznes. Czas na biznes jest pojęciem potencjalnym i tylko od nas ludzi zależy jak to wykorzystamy.

Pieniądze na biznes

Każdy, kto zakłada działalność gospodarczą, doskonale zdaje sobie sprawę, że takie przedsięwzięcie wymaga określonego wsparcia finansowego. W obecnych czasach mamy szerokie możliwości do tego, aby takie wsparcie finanse uzyskać, ponieważ jest przeznaczony na te działania określony budżet. Każdy może dziś przedstawić swoja ofertę do tego, aby uzyskać wsparcie finansowe dla swojego biznesu. Nie jest to wcale takie trudne, trzeba posiadać tylko odpowiednie argumenty ku temu, że nasz biznes się w jakiś sposób, przez określony czas, utrzyma. Każdy, kto interesuje się kwestią prowadzenia własnej działalności gospodarczej, doskonale wie, że warto ubiegać się finansowe wsparcie dla naszego biznesu, szczególnie na samym początku tejże drogi, która nie jest wcale taka łatwa. Pieniądze na biznes są potrzebne, bo nic nie dzieje się samo z siebie, dlatego warto inwestować swój czas i oczywiście posiadać również określone kierunki, które doskonale będą nam mogły pomóc osiągnąć zamierzony cel, jakim jest finansowe wsparcie w naszym biznesie.

POSZUKIWANIE WIEDZY

Podręcznik jest podstawowym źródłem poszukiwania wie­dzy, analizowania jej, wnioskowania, urabiania pojęć i sądów,* podsumowania wyników, podstawą samodzielnych badań. Podobną rolę odgrywać podręcznik w czasie wykonywania zadań lub ćwiczeń domowych. Funkcją podstawową podręcz­nika wówczas; jest podsumowanie wiadomości zdobytych w szkole, gruntowne ich przyswojenie i utrwalenie. W. zależności. od poziomu intelektualnego uczniów’ stosuje – się czytanie pracy w czasie zajęć lekcyjnych pod ścisłym nadzorem nauczyciela lub też czytanie artykułu poza lekcjami.Jednym ze sposobów systematycznego’ wdrażania uczniów do stałego przeglądania prasy jest np. zlecenie prowadzenia ‚. stałej ewidencji artykułów występujących w podanych cza­sopismach według tematyki przerabianej: w. danym roku szkolnym.

FORMUŁOWANIE PYTAŃ

Przeprowadzenie  lekcji metodą pogadanki lub dyskusji wymaga prawidłowego ftjrmułowania pytań i czuwania nad właściwym przebiegiem wypowiedzi uczniów oraz uzyskania prawidłowej odpowiedzi od ucznia, gruntownego opanowania materiału, który jest przedmiotem dyskusji oraz taktownego, ustosunkowania się do różnych jvypowiedzi, aby nie zahamo­wać (lecz aktywizować) proces myślenia uczniów. Ważnym uzupełnieniem metod słownych jest samodzielna praca ucznia’ z podręcznikiem, książką zawodową lub instrukcją. Do samodzielnego uczenia się uczniowie muszą być wdrożeni, zwłaszcza. do umiejętnego czytania tekstu, zawodowego (analitycznego, i syntetycznego). Przy korzy­staniu z tekstu zamieszczonego, w i podręczniku czy innej książce zawodowej, konieczne jest, aby uczniowie’rozumieli wszystkie terminy,, umieli znaleźć wyjaśnienia tych-pojęć (nie-tylko pytając o nie nauczyciela).

POGADANKA A DYSKUSJA

Różnica między pogadanką a dyskusją polega na tym, że podczas dyskusji  uczniowie mają większą  samodzielność, nie są ograniczani przez nauczyciela pytaniami. Dyskusja pobudza do wnikliwego. i wszechstronnego rozpatrywania spraw spornych,wyrabia krytycyzm. Powinna uczyć także tolerancji wobec – . poglądów odmiennych i umiejętnego wartościowania wypo­wiadanych opinii.        Przygotowanie i przeprowadzenie dyskusji wymaga wiele „ czasu.’Dobrze jest,, aby? o dyskusji na określone tematy, zwłaszcza te, które wymagają, zapoznania się z materiałami,nowymi zagadnieniami, terminologią itp., uczniowie, byli uprzedzani. Przed rozpoczęciem dyskusji nauczyciel daje ‚ zazwyczaj krótkie wprowadzenie do tematu, określa’zakres i cel-dyskusji. Aby ; dyskusja nie była zbyt ogólna,. można ‚ustalić z uczniami konkretne zagadnienia, ewentualnie plan; wokół: którego powinna się ona koncentrować.

PRZY ZASTOSOWANIU POGADANKI

Przy zastosowaniu pogadanki nauczyciel może wykorzystać ‚ w czasie lekcji doświadczenia uczniów zdobyte z różnych źródeł, może. zaktywizować uczniów w – zakresie wyławiania problemów, a także’systematyzowania wiadomości. Może. również! kontrolować proces przyswajania wiadomości,’ ko­rygować błędy w rozumowaniu uczniów oraz uzupełniać ich wiedzę.Ujemną stroną jest to, że pochłania więcej czasu aniżeli,; metody podające materiał w gotowej formie. Zdobyte wiadomości mogą t być niepełne lub mało usystematyzowane, szczególnie wówczas, gdy pytania odbiegają od zagadnień podstawowych/ Przy braku – czasu może stać się powierz­chowna.Inną metodą słowną jest dyskusj a. Określa się ją najczęściej jako Rodzaj rozmowy, zbiorowej, wymiany zdań na okre­ślony temat lub jako konfrontację różnych poglądów, porównywania informacji w celu wyciągnięcia wniosków, rozstrzyg­nięcia zagadnienia, rozwiązania problemu.

POGADANKA Z UCZNIAMI

Po wstępnej  pogadance może on nawiązać do nowego – tematu lekcji podkreślając, że’ w „wyświetlanych ilustracjach muszą spo­strzec sposób rozplanowania i różnicę w . ustawianiu tych urządzeń. One bowiem decydują o nazwie systemu rozpla- nowania sal sprzedażowych i przelotowości danego punktu ; sprzedaży. Pogadanka z uczniami może mieć charakter wprowadzenia  do nowego zagadnienia, jak również być podsumowaniem szczegółowych  zagadnień omówionych w czasie zajęcia , lub zebranych przez uczniów z różnych źródeł lub wyszuka­nych z podręcznika. Celem pytań będzie wówczas doprowadzenie do syntezy lub wskazanie możliwości wykorzystania’ zdobytej wiedzy do konkretnej działalności lub nowych sytuacji zawodowych.

OBOK PODANYCH SPOSOBÓW

Obok podanych sposobów można wdrażać młodzież do ,’ celowego i planowego spostrzegania bezpośrednich faktów zdarzeń, występujących w praktyce^ Ćwiczenia w tym za­kresie mogą polegać na oglądaniu lub badaniu konkretnych przedmiotów: towarów, materiałów, sprzętu.lub urządzeń, sposobów działania lub wykonywania określonych prac, np. obsługi klientów, badania jakości, organizowania miejsca roboczego lub zmian zachodzących pod wpływem określonego , działania (zmiany sposobu działania). Duże możliwości rozwijania takiej obserwacji, są na lekcjach związanych z odbio­rem jakościowym lub ilościowym materiałów lub towarów,  kontrolą . prawidłowego organizowania miejsc .roboczych, wypisywaniem lub opracowywaniem różnych dokumentów,. wyliczeń itp.

PEŁNE UJĘCIE

Można zalecić określenie ich jednym lub      dwoma wyrazami   albo też ujęcie ich w-pełne       zdania.  Po kilku prostych     analizach, w   których uczeń ma    wybrać dwie lub trzy cechy, można przejść do wyrabiania umiejęt­ności spostrzegania większej liczby elementów. Przykładem . tego typu ćwiczenia może być- temat Kwalifikacje pracow- V ników handlu. Po zapoznaniu uczniów z cechami osobowości, dobrego . pracownika handlu, nauczyciel może odczytać  wyjątek z „Lalki” B. Prusa, zwracając uwagę na cechy do­datnie i ujemne u Ignacego Rzeckiego, Lisieckiego i Mra- czewskiego. Przed czytaniem uczniowie powinni przygotować arkusz analizy i wykaz nazw omawianych cech. Przeczytanie ‚ . tekstu trwa około 7—8 minut.

ZAKRES SAMODZIELNOŚCI

Zakres samodzielności, uczniów przy obserwowaniu za­leży od umiejętności wykonywania. poszczególnych lub_ wszystkich etapów obserwacji,’a więc od umiejętności usta- lania celu, spostrzegania cech wspólnych lub różniących się, , znaczenia’tych cech, pisania notatek ustalania planu obser­wacji itp.Dużą rolę w nauczaniu organizacji i techniki handlu może odegrać analiza z.podręczmka. Na przykład, po zapo­znaniu z pojęciem obrotu towarowego pośredniego i bezpośredniego uczniowie otrzymują polecenie przeczytania wy­znaczonego; tekstu z podręcznika, i wypisania .w zeszycie przedmiotowym, cech ujemnych i dodatnich obrotu towa­rowego bezpośredniego. Jest to możliwe wówczas, gdy w po danym tekście nie wymienia się tych cech, lecz omawia się znaczenie jednej i drugiej formy obrotu.

PRZEPROWADZANIE POKAZU

Pokaz może się odbywać w klasie, sali przedmiotowej • lub też w’konkretnym zakładzie pracy (np. w czasie wycieczki, na praktyce). Metoda pokazu wiąże się ściśle z zasadą po- glądowości i ma na celu bezpośrednie lub pośrednie zetknięcie ucznia z przedmiotami lub zjawiskami, które ma poznać. Główną rolą pokazu jest ukształtowanie prawidłowych wyobrażeń o omawianych faktach i zjawiskach. Aby pokaz mógł spełnić swoją rolę dydaktyczną, uczniowie muszą być przygotowani do prawidłowej obserwacji przed­miotu lub. zjawiska. Przygotowanie polega na sprecyzowaniu celu i terenu obserwacji, wyjaśnieniu istotnych cech przed­miotu, ukierunkowanie obserwacji przez, wyznaczenie zadań lub opracowanie arkusza obserwacyjnego, podanie sposobów, i kolejności prac, pisania notateYlub ujednolicenie stosowanej ‚terminologii przy określaniu cech. Wynik obserwacji w dużej : mierze zależy od uprzednich wiadomości o obserwowanym przedmiocie oraz od umiejętności obiektywnego spostrze­gania. bez domysłów, wyobrażeń lub przypuszczeń.