Najnowsze komentarze

    POSZUKIWANIE WIEDZY

    Podręcznik jest podstawowym źródłem poszukiwania wie­dzy, analizowania jej, wnioskowania, urabiania pojęć i sądów,* podsumowania wyników, podstawą samodzielnych badań. Podobną rolę odgrywać podręcznik w czasie wykonywania zadań lub ćwiczeń domowych. Funkcją podstawową podręcz­nika wówczas; jest podsumowanie wiadomości zdobytych w szkole, gruntowne ich przyswojenie i utrwalenie. W. zależności. od poziomu intelektualnego uczniów’ stosuje – się czytanie pracy w czasie zajęć lekcyjnych pod ścisłym nadzorem nauczyciela lub też czytanie artykułu poza lekcjami.Jednym ze sposobów systematycznego’ wdrażania uczniów do stałego przeglądania prasy jest np. zlecenie prowadzenia ‘. stałej ewidencji artykułów występujących w podanych cza­sopismach według tematyki przerabianej: w. danym roku szkolnym.

    SAMODZIELNA PRACA

    Niekiedy samodzielna praca ucznia z podręcznikiem prze­biega odmiennie. Nauczyciel wprowadza uczniów w temat, sam wyodrębnia składniki treści w temacie i podaje młodzieży w skrócie kilka dyspozycji. Uczniowie współpracując z nau­czycielem, poszukują podanych > punktów w podręczniku. W ten sposób wdraża się ich do logicznego i ukierunkowa­nego czytania. Młodzież referując, uczy się jednocześnie rzeczowej selekcji ‘materiału podręcznikowego/ odróżniać wiadomości zasadnicze od ubocznych, wiedzę podstawową od .przykładów i opisów. Młodzież starszą należy ..wdrażać do samodzielności przy korzystaniu z’ podręcznika. -Daje się – np. – polecenie przeczytania na lekcji nowej, nie znanej jeszcze treści,- napisania planu’wiążącego logicznie podane elementy, zestawienia poszczególnych elementów’według określonej stniktury itp.

    FORMUŁOWANIE PYTAŃ

    Przeprowadzenie  lekcji metodą pogadanki lub dyskusji wymaga prawidłowego ftjrmułowania pytań i czuwania nad właściwym przebiegiem wypowiedzi uczniów oraz uzyskania prawidłowej odpowiedzi od ucznia, gruntownego opanowania materiału, który jest przedmiotem dyskusji oraz taktownego, ustosunkowania się do różnych jvypowiedzi, aby nie zahamo­wać (lecz aktywizować) proces myślenia uczniów. Ważnym uzupełnieniem metod słownych jest samodzielna praca ucznia’ z podręcznikiem, książką zawodową lub instrukcją. Do samodzielnego uczenia się uczniowie muszą być wdrożeni, zwłaszcza. do umiejętnego czytania tekstu, zawodowego (analitycznego, i syntetycznego). Przy korzy­staniu z tekstu zamieszczonego, w i podręczniku czy innej książce zawodowej, konieczne jest, aby uczniowie’rozumieli wszystkie terminy,, umieli znaleźć wyjaśnienia tych-pojęć (nie-tylko pytając o nie nauczyciela).

    POGADANKA A DYSKUSJA

    Różnica między pogadanką a dyskusją polega na tym, że podczas dyskusji  uczniowie mają większą  samodzielność, nie są ograniczani przez nauczyciela pytaniami. Dyskusja pobudza do wnikliwego. i wszechstronnego rozpatrywania spraw spornych,wyrabia krytycyzm. Powinna uczyć także tolerancji wobec – . poglądów odmiennych i umiejętnego wartościowania wypo­wiadanych opinii.        Przygotowanie i przeprowadzenie dyskusji wymaga wiele „ czasu.’Dobrze jest,, aby? o dyskusji na określone tematy, zwłaszcza te, które wymagają, zapoznania się z materiałami,nowymi zagadnieniami, terminologią itp., uczniowie, byli uprzedzani. Przed rozpoczęciem dyskusji nauczyciel daje ‘ zazwyczaj krótkie wprowadzenie do tematu, określa’zakres i cel-dyskusji. Aby ; dyskusja nie była zbyt ogólna,. można ‘ustalić z uczniami konkretne zagadnienia, ewentualnie plan; wokół: którego powinna się ona koncentrować.

    PRZY ZASTOSOWANIU POGADANKI

    Przy zastosowaniu pogadanki nauczyciel może wykorzystać ‘ w czasie lekcji doświadczenia uczniów zdobyte z różnych źródeł, może. zaktywizować uczniów w – zakresie wyławiania problemów, a także’systematyzowania wiadomości. Może. również! kontrolować proces przyswajania wiadomości,’ ko­rygować błędy w rozumowaniu uczniów oraz uzupełniać ich wiedzę.Ujemną stroną jest to, że pochłania więcej czasu aniżeli,; metody podające materiał w gotowej formie. Zdobyte wiadomości mogą t być niepełne lub mało usystematyzowane, szczególnie wówczas, gdy pytania odbiegają od zagadnień podstawowych/ Przy braku – czasu może stać się powierz­chowna.Inną metodą słowną jest dyskusj a. Określa się ją najczęściej jako Rodzaj rozmowy, zbiorowej, wymiany zdań na okre­ślony temat lub jako konfrontację różnych poglądów, porównywania informacji w celu wyciągnięcia wniosków, rozstrzyg­nięcia zagadnienia, rozwiązania problemu.

    POGADANKA Z UCZNIAMI

    Po wstępnej  pogadance może on nawiązać do nowego – tematu lekcji podkreślając, że’ w „wyświetlanych ilustracjach muszą spo­strzec sposób rozplanowania i różnicę w . ustawianiu tych urządzeń. One bowiem decydują o nazwie systemu rozpla- nowania sal sprzedażowych i przelotowości danego punktu ; sprzedaży. Pogadanka z uczniami może mieć charakter wprowadzenia  do nowego zagadnienia, jak również być podsumowaniem szczegółowych  zagadnień omówionych w czasie zajęcia , lub zebranych przez uczniów z różnych źródeł lub wyszuka­nych z podręcznika. Celem pytań będzie wówczas doprowadzenie do syntezy lub wskazanie możliwości wykorzystania’ zdobytej wiedzy do konkretnej działalności lub nowych sytuacji zawodowych.

    OBOK PODANYCH SPOSOBÓW

    Obok podanych sposobów można wdrażać młodzież do ,’ celowego i planowego spostrzegania bezpośrednich faktów zdarzeń, występujących w praktyce^ Ćwiczenia w tym za­kresie mogą polegać na oglądaniu lub badaniu konkretnych przedmiotów: towarów, materiałów, sprzętu.lub urządzeń, sposobów działania lub wykonywania określonych prac, np. obsługi klientów, badania jakości, organizowania miejsca roboczego lub zmian zachodzących pod wpływem określonego , działania (zmiany sposobu działania). Duże możliwości rozwijania takiej obserwacji, są na lekcjach związanych z odbio­rem jakościowym lub ilościowym materiałów lub towarów,  kontrolą . prawidłowego organizowania miejsc .roboczych, wypisywaniem lub opracowywaniem różnych dokumentów,. wyliczeń itp.

    PEŁNE UJĘCIE

    Można zalecić określenie ich jednym lub      dwoma wyrazami   albo też ujęcie ich w-pełne       zdania.  Po kilku prostych     analizach, w   których uczeń ma    wybrać dwie lub trzy cechy, można przejść do wyrabiania umiejęt­ności spostrzegania większej liczby elementów. Przykładem . tego typu ćwiczenia może być- temat Kwalifikacje pracow- V ników handlu. Po zapoznaniu uczniów z cechami osobowości, dobrego . pracownika handlu, nauczyciel może odczytać  wyjątek z „Lalki” B. Prusa, zwracając uwagę na cechy do­datnie i ujemne u Ignacego Rzeckiego, Lisieckiego i Mra- czewskiego. Przed czytaniem uczniowie powinni przygotować arkusz analizy i wykaz nazw omawianych cech. Przeczytanie ‘ . tekstu trwa około 7—8 minut.

    ZAKRES SAMODZIELNOŚCI

    Zakres samodzielności, uczniów przy obserwowaniu za­leży od umiejętności wykonywania. poszczególnych lub_ wszystkich etapów obserwacji,’a więc od umiejętności usta- lania celu, spostrzegania cech wspólnych lub różniących się, , znaczenia’tych cech, pisania notatek ustalania planu obser­wacji itp.Dużą rolę w nauczaniu organizacji i techniki handlu może odegrać analiza z.podręczmka. Na przykład, po zapo­znaniu z pojęciem obrotu towarowego pośredniego i bezpośredniego uczniowie otrzymują polecenie przeczytania wy­znaczonego; tekstu z podręcznika, i wypisania .w zeszycie przedmiotowym, cech ujemnych i dodatnich obrotu towa­rowego bezpośredniego. Jest to możliwe wówczas, gdy w po danym tekście nie wymienia się tych cech, lecz omawia się znaczenie jednej i drugiej formy obrotu.

    PRZEPROWADZANIE POKAZU

    Pokaz może się odbywać w klasie, sali przedmiotowej • lub też w’konkretnym zakładzie pracy (np. w czasie wycieczki, na praktyce). Metoda pokazu wiąże się ściśle z zasadą po- glądowości i ma na celu bezpośrednie lub pośrednie zetknięcie ucznia z przedmiotami lub zjawiskami, które ma poznać. Główną rolą pokazu jest ukształtowanie prawidłowych wyobrażeń o omawianych faktach i zjawiskach. Aby pokaz mógł spełnić swoją rolę dydaktyczną, uczniowie muszą być przygotowani do prawidłowej obserwacji przed­miotu lub. zjawiska. Przygotowanie polega na sprecyzowaniu celu i terenu obserwacji, wyjaśnieniu istotnych cech przed­miotu, ukierunkowanie obserwacji przez, wyznaczenie zadań lub opracowanie arkusza obserwacyjnego, podanie sposobów, i kolejności prac, pisania notateYlub ujednolicenie stosowanej ‘terminologii przy określaniu cech. Wynik obserwacji w dużej : mierze zależy od uprzednich wiadomości o obserwowanym przedmiocie oraz od umiejętności obiektywnego spostrze­gania. bez domysłów, wyobrażeń lub przypuszczeń.